ڕێسای گشتیی ڕەفتار

This page is a translated version of the page Universal Code of Conduct and the translation is 40% complete.
Outdated translations are marked like this.
Universal Code of Conduct

بۆچی ڕێسای گشتیی ڕەفتارمان هەیە؟

باوەڕمان بە هاندانی زۆرترین کەس هەیە کە بە چالاکانە لە پرۆژە و بۆشاییەکانی ویکیمیدیا بەشداری بکەن، تاکوو بگەین بە دیدگاکەمان: جیهانێک کە هەموو کەسێک بتوانێت پوختەی هەموو زانستەکانی مرۆڤ هاوبەش بکات. پێمان وایە پێویستە هەتا لە توانادایە بەشداربووانی پرۆژەکانمان هەمەڕەنگ، لەخۆگرتوو، و ئاساندەستکەوت بن. دەمانەوێت ئەو کۆمەڵگەیانە ژینگەی ئەرێنی، سەلامەت، و تەندروستیان هەبێت، تاکوو هەموو کەسێک بتوانن بەشداری بکەن. ئێمە خۆبەستەین لە هێشتنەوەی شتەکان بەو شێوەیە، ئەم ڕێسای گشتیی ڕەفتارەش بەشێکە لە کۆششەکانمان. جگە لەمانە، ئێمە دەمانەوێت پرۆژەکانمان لەو کەسانە بپارێزین کە هەوڵی خراپکردن و تێکدانی ناوەڕۆکەکانی دەدەن.

بە گوێڕایەڵیی ئەرکەکانی ویکیمیدیا، ھەموو ئەوانەی بەشداری لە پڕۆژەکانی ویکیمیدیا دەکەن ئەوا:

  • یارمەتی دروستکردنی جیهانێک دەدەن کە هەموو کەسێک پوختەی هەموو زانستەکانی مرۆڤ بەبێ بەرامبەر هاوبەش بکات؛
  • دەبن بە بەشێک لە کۆمەڵگەیەکی جیھانی کە خۆیان لە لایەنگری و دەمارگرژی لادەدەن؛
  • هەوڵ دەدەن هەموو ناوەڕۆکەکان لەڕووی وردی و دروستی و سەلماندنیبوونەوە بێ کێشە بن.

ئەم ڕێسا گشتییەی ڕەفتار (ڕگڕ) پێناسەی دەستەیەک ڕێسای هەڵسوکەوتی پێشبینیکراو و قبووڵنەکراوە. هەموو ئەوانە دەگرێتەوە کە بەشداری لە پرۆژە و بۆشاییەکانی ویکیمیدیا دەکەن، چ لەسەر هێڵ بێت، یان لە ژیانی ڕاستیدا. ئەمە هەموو ئەم کەسانە دەگرێتەوە: بەشداربووانی نوێ و بەئەزموون، فەرمانبەرانی پرۆژەکان، ڕێکخەران و بەشداربووانی بۆنەکان، کارمەندان و ئەندامانی بۆردی دامەزراوەی ویکیمیدیا. ئەم ڕێسا گشتییەی ڕەفتار هەموو پرۆژەکان، بۆشاییە تەکنیکییەکان، بۆنە ڤیرچوڵ و کەسییەکان، هەروەها لەم حاڵەتانەشدا:

  • بەریەککەوتنە تایبەت، گشتی و نیمچە-گشتییەکان
  • گفتوگۆی ناکۆکی و دەربڕینی یەکڕیزی لەلایەن ئەندامانی کۆمەڵگەوە
  • کێشەی پەرەپێدانی تەکنیکی
  • نوێنەرایەتیکردنی کۆمەڵگەکان و پەیوەستەکان لەلای هاوبەشە دەرەکییەکان

١- ناساندن

ڕێسای گشتیی ڕەفتار هێڵێکی بنکیی خووڕەوشت دەناسێنێت بۆ بەشداربوون لە پرۆژەکانی ویکیمیدیا لە جیهاندا. کۆمەڵگەکان دەتوانن لەسەر بنەمای ئەم ڕێسایە سیاسەتی ناوخۆیی دروست بکەن بە ڕەچاوکردنی تەڤناری چاندی و ناوخۆیی، بەڵام نابێت ئەو پێوەرانەی لێرە داندراون پشتگوێ بخرێن، چوونکە کەمترین ستانداردن کە بەشداربووان دەتوانن پابەند بن پێوەی.

ڕێسای گشتیی ڕەفتار بە شێوەیەکی یەکسان و بەبێ جیاوازی بەسەر هەموو بەشداربووانی پرۆژەکانی ویکیمیدیا سەپاوە. ئەو کردەوانەی کە دژی ڕێسای گشتیی ڕەفتارن دەبنە هۆی سزا. لەوانەیە سزاکە لەلایەن لایەنە دیاریکراوە ناوخۆییەکانەوە جێبەجێ بکرێت، یاخود لەلایەن دامەزراوەی ویکیمیدیاوە وەک خاوەنی یاسایی سەکۆکان.

٢ – ڕەفتاری پێشبینیکراو

هەموو بەشداربووانی پرۆژەکانی ویکیمیدیا، چ بەشداربوویەکی نوێ یاخود بە ئەزموون بێت، کاربەدەستە ناوخۆییەکان، ئەندامانی بۆردی ویکیمیدیا، کارمەندەکانی ویکیمیدیا، یاخود هەر کەسێک بە هەر چەشنە پەیوەستییەکەوە، هەموو کەس لە ڕەفتاری خۆی بەرپرسیارە.

لە هەموو پرۆژەکان، بۆشاییەکان، و بۆنەکانی ویکیمیدیا، ئاکار ئاماژەیە بۆ ڕێز، شارستانیبوون، هەبوونی گیانی هاوکاری، یەکدەستی و شارۆمەندێتی بەڕێزانە. ئەمە هەموو بەشداربووان دەگرێتەوە لەکاتی مامەڵەکردن لەگەڵ بەشداربووانی تر، بەبێ جیاوازی و هەژمارکردنی تەمەن، کەمئەندامیی جەستەیی و دەروونی، شکڵی کەسەکان، نەتەوە، ئایین، باکگراوندی نەژادی و چاندی، چینایەتی، ئاستی زانینی زمان، خواستی ڕەگەزی، شووناسی جێندەری، ڕەگەز، یاخود پیشە. تەنانەت پلە و بەدەستهێنانەکان لەناو بزاڤ و پرۆژەکانی ویکیمیدیاش جیاوازی دروست ناکات لەڕووی سەپاندنی ئەم ڕێسایەوە.

٢.١ – ڕێزی دوولایەنە

پێشبینی لە هەموو بەشداربووانی ویکیمیدیا دەکەین کە ڕێزی ئەوانی تر بگرن. لەکاتی گفتوگۆکردن لەگەڵ خەڵکیدا، لە هەر جۆرە ژینگەیەکی پەیوەست بە ویکیمیدیاوە (ئۆنلاین یان ئۆفلاین)، بە ڕێزەوە مامەڵە لەگەڵ یەکتری دەکەین.

ئەمە هەموو ئەمانە دەگرێتەوە، بەڵام سنووردار نییە پێیان:

  • بەسۆز بە. گوێبگرە و هەوڵی تێگەیشتن بدە لەو شتانەی ئەو بەشداربووانە پێت دەڵێن کە باکگراوندێکی جیاوازیان هەیە. ئامادە بە کە بەرەنگاری بیرکردنەوەکانت ببیتەوە و پێشبینی و خووڕەوشتت بسازێنیت.
  • Assume good faith, and engage in constructive edits; your contributions should improve the quality of the project or work. Provide and receive feedback kindly and in good faith. Criticism should be delivered in a sensitive and constructive manner. All Wikimedians should assume unless evidence otherwise exists that others are here to collaboratively improve the projects, but this should not be used to justify statements with a harmful impact.
  • Respect the way that contributors name and describe themselves. People may use specific terms to describe themselves. As a sign of respect, use these terms when communicating with or about these people, where linguistically or technically feasible. Examples include:
    • Ethnic groups may use a specific name to describe themselves, rather than the name historically used by others;
    • People may have names that use letters, sounds, or words from their language which may be unfamiliar to you;
    • People who identify with a certain sexual orientation or gender identity using distinct names or pronouns;
    • People having a particular physical or mental disability may use particular terms to describe themselves
  • During in-person meetings, we will be welcoming to everyone and we will be mindful and respectful of each others’ preferences, boundaries, sensibilities, traditions and requirements.

٢.٢ – ئاکار، هاوکاربوون، پشتگیریی دوولایەنە و شارمەندی باش

ئێمە هانی ئەم جۆرە ڕەفتارانە دەدەین:

  • Civility is politeness in behaviour and speech amongst people, including strangers.
  • Collegiality is the friendly support that people engaged in a common effort extend to each other.
  • Mutual support and good citizenship means taking active responsibility for ensuring that the Wikimedia projects are productive, pleasant and safe spaces, and contribute to the Wikimedia mission.

ئەمە هەموو ئەمانە دەگرێتەوە، بەڵام سنووردار نییە پێیان:

  • Mentorship and coaching: Helping newcomers to find their way and acquire essential skills.
  • Looking out for fellow contributors: Lend them a hand when they need support, and speak up for them when they are treated in a way that falls short of expected behaviour as per the Universal Code of Conduct.
  • Recognize and credit the work done by contributors: Thank them for their help and work. Appreciate their efforts and give credit where it is due.

٢ – ڕەفتاری قبووڵنەکراو

The Universal Code of Conduct aims to help community members identify situations of bad behaviour. The following behaviours are considered unacceptable within the Wikimedia movement:

٣.١ – هەراسانکردن

This includes any behaviour intended primarily to intimidate, outrage or upset a person, or any behaviour where this would reasonably be considered the most likely main outcome. Behaviour can be considered harassment if it is beyond what a reasonable person would be expected to tolerate in a global, intercultural environment. Harassment often takes the form of emotional abuse, especially towards people who are in a vulnerable position, and may include contacting workplaces or friends and family members in an effort to intimidate or embarrass. In some cases, behaviour that would not rise to the level of harassment in a single case can become harassment through repetition. Harassment includes but is not limited to:

  • Insults: This includes name calling, using slurs or stereotypes, and any attacks based on personal characteristics. Insults may refer to perceived characteristics like intelligence, appearance, ethnicity, race, religion (or lack thereof), culture, caste, sexual orientation, gender, sex, disability, age, nationality, political affiliation, or other characteristics. In some cases, repeated mockery, sarcasm, or aggression constitute insults collectively, even if individual statements would not. (Note: The Wikimedia movement does not endorse "race" and "ethnicity" as meaningful distinctions among people. Their inclusion here is to mark that they are prohibited in use against others as the basis for personal attacks.)
  • Sexual harassment: Sexual attention or advances of any kind towards others where the person knows or reasonably should know that the attention is unwelcome or in situations where consent cannot be communicated.
  • Threats: Explicitly or implicitly suggesting the possibility of physical violence, unfair embarrassment, unfair and unjustified reputational harm, or intimidation by suggesting gratuitous legal action to win an argument or force someone to behave the way you want.
  • Encouraging harm to others: This includes encouraging someone else to commit self-harm or suicide as well as encouraging someone to conduct violent attacks on a third party.
  • Disclosure of personal data (Doxing): sharing other contributors' private information, such as name, place of employment, physical or email address without their explicit consent either on the Wikimedia projects or elsewhere, or sharing information concerning their Wikimedia activity outside the projects.
  • Hounding: following a person across the project(s) and repeatedly critiquing their work mainly with the intent to upset or discourage them. If problems are continuing after efforts to communicate and educate, communities may need to address them through established community processes.
  • Trolling: Deliberately disrupting conversations or posting in bad-faith to intentionally provoke.

٣.٢ – خراپ بەکارهێنانی هێز، مافي تایبەتەکان، یاخود دەستڕۆیشتوویی

Abuse occurs when someone in a real or perceived position of power, privilege, or influence engages in disrespectful, cruel, and/or violent behaviour towards other people. In Wikimedia environments, it may take the form of verbal or psychological abuse and may overlap with harassment.

  • Abuse of office by functionaries, officials and staff: use of authority, knowledge, or resources at the disposal of designated functionaries, as well as officials and staff of the Wikimedia Foundation or Wikimedia affiliates, to intimidate or threaten others.
  • Abuse of seniority and connections: Using one's position and reputation to intimidate others. We expect people with significant experience and connections in the movement to behave with special care because hostile comments from them may carry an unintended backlash. People with community authority have a particular privilege to be viewed as reliable and should not abuse this to attack others who disagree with them.
  • Psychological manipulation: Maliciously causing someone to doubt their own perceptions, senses, or understanding with the objective to win an argument or force someone to behave the way you want.

٣.٣ – خراپکاری لە ناوەڕۆک و خراپ بەکارهێنانی پرۆژەکان

Deliberately introducing biased, false, inaccurate or inappropriate content, or hindering, impeding or otherwise hampering the creation (and/or maintenance) of content. This includes but is not limited to:

  • The repeated arbitrary or unmotivated removal of any content without appropriate discussion or providing explanation
  • Systematically manipulating content to favour specific interpretations of facts or points of view (also by means of unfaithful or deliberately false rendering of sources and altering the correct way of composing editorial content)
  • Hate speech in any form, or discriminatory language aimed at vilifying, humiliating, inciting hatred against individuals or groups on the basis of who they are or their personal beliefs
  • The use of symbols, images, categories, tags or other kinds of content that are intimidating or harmful to others outside of the context of encyclopedic, informational use. This includes imposing schemes on content intended to marginalize or ostracize.