Skanwiki/Utvalgte artikler/December, 2005


Veke 48 – 28. november - 4. desember 2005Edit

svensk

Slaget vid Lützen 1632 var ett av de mest avgörande slagen under det Trettioåriga kriget. Den svenska hären hade innan intagit Bayern och 7 maj brandskattat München på 300 000 riksdaler, men slog till reträtt och tillryggalade fyra mil om dagen, för att slå läger i Naumburg, nära Lützen. Wallenstein väntar anfall i Leipzig i två veckor, men blåser av, han tror svenska armén slagit vinterläger. Den 5 november överraskar svenska armén med trumpetstötar, men dimman var för tät för anfall, som dröjde ända till elvatiden nästa dag.
redigera - från svensk - diskussion - til dansk - til bokmål - til nynorsk


dansk

Skanwiki/Ugens artikel/Uge 48, 2005
redigér - fra dansk - diskussion - til bokmål - til nynorsk


bokmål

Skanwiki/Ukens artikkel/Uke 48, 2005
rediger - fra bokmål - diskusjon - til dansk - til nynorsk


nynorsk

Émile Durkheim (15. april 185815. november 1917) var ein fransk vitskapsmann, kjend som ein av grunnleggarane av sosiologien.

Durkheim søkte å lage ein vitskap for den sosiale ordenen ved å studere denne som «... måtar å handle på, å tenkje og føle på, som er utanfor individet og som er gjeve ei ytre tvingande makt og som i kraft av denne påtvingar seg individet». For Durkheim var det avgjerande at ein skulle studere det sosiale frå ei utside – som ting. Les meir...
endre - fra nynorsk - diskusjon - til dansk - til bokmål


Veke 49 – 5. desember - 11. desember 2005Edit

svensk

Parthenon är ett grekiskt tempel som byggdes mellan 447 f.Kr. och 433 f.Kr.Akropolis i Aten som en hyllning till Pallas Athena för att hon skyddat Aten och Grekland under persiska krigen. Byggnadens officiella namn var Jungfru Athenas tempel och det vanliga namnet kommer från det grekiska ordet παρθένος (parthenos - jungfru). Parthenon ersatte ett äldre tempel som förstörts av perserna. Under denna tid styrde Perikles i Aten, och arkitekterna bakom Parthenon hette Iktinos och Kallikrates.
redigera - från svensk - diskussion - til dansk - til bokmål - til nynorsk


dansk

Skanwiki/Ugens artikel/Uge 49, 2005
redigér - fra dansk - diskussion - til bokmål - til nynorsk


bokmål

Skanwiki/Ukens artikkel/Uke 49, 2005
rediger - fra bokmål - diskusjon - til dansk - til nynorsk


nynorsk

Avokadofrukta, som opphavleg er eit bær, er rund til pæreaktig i fasongen og har ein nøtteaktig smak. Det læraktige skalet varierer med sortane frå grøn til mørkegrøn. Steinen inni ein vaksen frukt er om lag så stor som ein golfball. Fruktkjøtet er gulgrønt til gullgult, men fargar seg mørkt dersom det blir utsett for luft (pga. oksidering). Ordet «avokado» stammar frå Nahuatl-ordet ahuacatl som også tyder ‘testikkel’. Spanjolane gjorde det om til «avocado» — eit uttrykk dei var vande med, sidan det var eit gammalt ord for ‘advokat’. Les meir...
endre - fra nynorsk - diskusjon - til dansk - til bokmål


Veke 50 – 12. desember - 18. desember 2005Edit

svensk

Andra världskriget var en världsomspännande militär konflikt som inleddes när Tyskland invaderade Polen 1939 och slutade 1945 med Tysklands och Japans totala nederlag i och med den allierade invasionen av Berlin och atombombningen av Hiroshima och Nagasaki. Kriget bestod av flera större och mindre konflikter, där de dominerande stod mellan axelmakterna Tyskland, Italien och Japan och de allierade England, Frankrike och, under senare delen av kriget, Sovjetunionen och USA. Därutöver deltog ett mycket stort antal andra stater. Från och med 1942 fanns det få stater i världen som stod utanför kriget.
redigera - från svensk - diskussion - til dansk - til bokmål - til nynorsk


dansk

Skanwiki/Ugens artikel/Uge 50, 2005
redigér - fra dansk - diskussion - til bokmål - til nynorsk


bokmål

Skanwiki/Ukens artikkel/Uke 50, 2005
rediger - fra bokmål - diskusjon - til dansk - til nynorsk


nynorsk

Sjakk er eit brettspel for to spelarar, og er eitt av dei mest utbreidde spela i verda. Det vert spela med 32 brikker på eit kvadratisk brett med 64 ruter. Målet med spelet er å setja kongen til motspelaren i ein slik situasjon at han ikkje kan reddast.

Spelet er svært innvikla og er blitt kalla både ein kunst og ein vitskap. Dei mange trekka og moglege utviklingane i spelet er så mange at ikkje ein gong dei beste spelarane kan sjå for seg alle utfalla. Talet på moglege spel er større enn talet på atom i universet. Les meir...
endre - fra nynorsk - diskusjon - til dansk - til bokmål


Veke 51 – 19. desember - 25. desember 2005Edit

svensk

Danvikens Hospital leder sin historia tillbaka till 1551 då Gustav Vasa beordrade borgarna i Stockholm att det befintliga hospitalet skulle flyttas till Danviken. Från början var det huvudsakligen avsett för spetälska, men det fanns även plats för välbeställda åldringar. Under århundradena fungerade det även som sinnessjukhus och hem för krigsinvalider. Livet på Danviken har skildrats av flera välkända författare, bl.a Zacharias Topelius och Carl Jonas Love Almquist
redigera - från svensk - diskussion - til dansk - til bokmål - til nynorsk


dansk

Skanwiki/Ugens artikel/Uge 51, 2005
redigér - fra dansk - diskussion - til bokmål - til nynorsk


bokmål

Skanwiki/Ukens artikkel/Uke 51, 2005
rediger - fra bokmål - diskusjon - til dansk - til nynorsk


nynorsk

Jul er opphavleg namnet på den norrøne midtvinterfesten, men blir i dag særleg bruka om den kristne høgtida til minne om Jesu fødsel. Jula slik ho blir feira i Noreg og elles i Skandinavia i dag er ei synkretistisk høgtid som hovudsakleg inkluderer trekk frå den kristne kristmessa, den romerske saturnalia-festen og den norrøne jula — i tillegg til enkelte trekk frå mellom anna den jødiske lysfesten hanukká.

I Noreg blir jula feira med julemat, levande lys og musikk; ein gjev kvarandre gåver, dei fleste pyntar juletre, i mange familiar les ein juleevangeliet, mange går til julegudstenester i kyrkja. Det er vanleg å halde juletrefestsamfunnshuset i romjula.
endre - fra nynorsk - diskusjon - til dansk - til bokmål


Veke 52 – 26. desember 2005 - 1. januar 2006Edit

svensk

Södertälje ligger vid inloppet till Mälaren från Östersjön i Södermanland. Platsen har varit bebodd ända sedan 600-talet. Under 1800-talet var det en berömd kurort. Staden förknippas bl.a med kringlor, läkemedelsföretaget AstraZeneca och lastbilstillverkaren Scania.
redigera - från svensk - diskussion - til dansk - til bokmål - til nynorsk


dansk

Skanwiki/Ugens artikel/Uge 52, 2005
redigér - fra dansk - diskussion - til bokmål - til nynorsk


bokmål

Skanwiki/Ukens artikkel/Uke 52, 2005
rediger - fra bokmål - diskusjon - til dansk - til nynorsk


nynorsk

Jupiter (symbol ♃) er den femte planeten frå sola og den største i solsystemet. Namnet kjem frå den romerske guden Jupiter. Etter ein gammal konvensjon for solsystemet (som er på veg ut) har kart over (og bilete av) Jupiter alltid nord ned og sør opp. Jupiter har 2,5 gonger meir masse enn alle dei andre planetane til saman. Han er så massiv at til og med det felles tyngdepunktet med sola ligg utanfor soloverflata (1,068 gonger solradiusen frå sentrum av sola).   Les meir...
endre - fra nynorsk - diskusjon - til dansk - til bokmål